Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :
Home / Information / Srimad Bhagawad Gita Chapter 1 in Hindi and English

Srimad Bhagawad Gita Chapter 1 in Hindi and English

472 Views

Srimad Bhagawad Gita Chapter 1 in Hindi:
धृतराष्ट्र उवाच ।

धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ 1 ॥

सञ्जय उवाच ।

दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ 2 ॥

पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ 3 ॥

अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ 4 ॥

धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥ 5 ॥

युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ 6 ॥

अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ 7 ॥

भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥ 8 ॥

अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ 9 ॥

अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ 10 ॥

अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ 11 ॥

तस्य सञ्जनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ 12 ॥

ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलो‌உभवत् ॥ 13 ॥

ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदघ्मतुः ॥ 14 ॥

पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ 15 ॥

अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ 16 ॥

काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ 17 ॥

द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ 18 ॥

स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ 19 ॥

अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ 20 ॥

हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।

अर्जुन उवाच ।

सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मे‌உच्युत ॥ 21 ॥

यावदेतान्निरीक्षे‌உहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन्रणसमुद्यमे ॥ 22 ॥

योत्स्यमानानवेक्षे‌உहं य एते‌உत्र समागताः ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ 23 ॥

सञ्जय उवाच ।
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ 24 ॥

भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥ 25 ॥

तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितूनथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातून्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥ 26 ॥

श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ 27 ॥

कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।

अर्जुन उवाच ।

दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥ 28 ॥

सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥ 29 ॥

गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते ।
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥ 30 ॥

निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
न च श्रेयो‌உनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ 31 ॥

न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ 32 ॥

येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।
त इमे‌உवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ 33 ॥

आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।
मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥ 34 ॥

एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतो‌உपि मधुसूदन ।
अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते ॥ 35 ॥

निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।
पापमेवाश्रयेदस्मान्हत्वैतानाततायिनः ॥ 36 ॥

तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान् ।
स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥ 37 ॥

यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।
कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम् ॥ 38 ॥

कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ 39 ॥

कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मो‌உभिभवत्युत ॥ 40 ॥

अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।
स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः ॥ 41 ॥

सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥ 42 ॥

दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ 43 ॥

उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।
नरके‌உनियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ 44 ॥

अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ 45 ॥

यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।
धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत् ॥ 46 ॥

सञ्जय उवाच ।
एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥ 47 ॥

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे

अर्जुनविषादयोगो नाम प्रथमो‌உध्यायः ॥1 ॥

Srimad Bhagawad Gita Chapter 1 in English:
atha prathamo‌உdhyayah |

dhrtarastra uvaca |

dharmaksetre kuruksetre samaveta yuyutsavah |
mamakah pandavascaiva kimakurvata sanjaya || 1 ||

sanjaya uvaca |

drstva tu pandavanikam vyudham duryodhanastada |
acaryamupasangamya raja vacanamabravit || 2 ||

pasyaitam panduputranamacarya mahatim camum |
vyudham drupadaputrena tava sisyena dhimata || 3 ||

atra sura mahesvasa bhimarjunasama yudhi |
yuyudhano viratasca drupadasca maharathah || 4 ||

dhrstaketuscekitanah kasirajasca viryavan |
purujitkuntibhojasca saibyasca narapungavah || 5 ||

yudhamanyusca vikranta uttamaujasca viryavan |
saubhadro draupadeyasca sarva eva maharathah || 6 ||

asmakam tu visista ye tannibodha dvijottama |
nayaka mama sainyasya samnnartham tanbravimi te || 7 ||

bhavanbhismasca karnasca krpasca samitinjayah |
asvatthama vikarnasca saumadattistathaiva ca || 8 ||

anye ca bahavah sura madarthe tyaktajivitah |
nanasastrapraharanah sarve yuddhavisaradah || 9 ||

aparyaptam tadasmakam balam bhismabhiraksitam |
paryaptam tvidametesam balam bhimabhiraksitam || 10 ||

ayanesu ca sarvesu yathabhagamavasthitah |
bhismamevabhiraksantu bhavantah sarva eva hi || 11 ||

tasya sanjanayanharsam kuruvrddhah pitamahah |
simhanadam vinadyoccaih sankham dadhmau pratapavan || 12 ||

tatah sankhasca bheryasca panavanakagomukhah |
sahasaivabhyahanyanta sa sabdastumulo‌உbhavat || 13 ||

tatah svetairhayairyukte mahati syandane sthitau |
madhavah pandavascaiva divyau sankhau pradaghmatuh || 14 ||

pancajanyam hrsikeso devadattam dhananjayah |
paundram dadhmau mahasankham bhimakarma vrkodarah || 15 ||

anantavijayam raja kuntiputro yudhisthirah |
nakulah sahadevasca sughosamanipuspakau || 16 ||

kasyasca paramesvasah sikhandi ca maharathah |
dhrstadyumno viratasca satyakiscaparajitah || 17 ||

drupado draupadeyasca sarvasah prthivipate |
saubhadrasca mahabahuh sankhandadhmuh prthakprthak || 18 ||

sa ghoso dhartarastranam hrdayani vyadarayat |
nabhasca prthivim caiva tumulo vyanunadayan || 19 ||

atha vyavasthitandrstva dhartarastrankapidhvajah |
pravrtte sastrasampate dhanurudyamya pandavah || 20 ||

hrsikesam tada vakyamidamaha mahipate |

arjuna uvaca |

senayorubhayormadhye ratham sthapaya me‌உcyuta || 21 ||

yavadetannirikse‌உham yoddhukamanavasthitan |
kairmaya saha yoddhavyamasminranasamudyame || 22 ||

yotsyamananavekse‌உham ya ete‌உtra samagatah |
dhartarastrasya durbuddheryuddhe priyacikirsavah || 23 ||

sanjaya uvaca |
evamukto hrsikeso gudakesena bharata |
senayorubhayormadhye sthapayitva rathottamam || 24 ||

bhismadronapramukhatah sarvesam ca mahiksitam |
uvaca partha pasyaitansamavetankuruniti || 25 ||

tatrapasyatsthitanparthah pitunatha pitamahan |
acaryanmatulanbhratunputranpautransakhimstatha || 26 ||

svasuransuhrdascaiva senayorubhayorapi |
tansamiksya sa kaunteyah sarvanbandhunavasthitan || 27 ||

krpaya parayavisto visidannidamabravit |

arjuna uvaca |

drstvemam svajanam krsna yuyutsum samupasthitam || 28 ||

sidanti mama gatrani mukham ca parisusyati |
vepathusca sarire me romaharsasca jayate || 29 ||

gandivam sramsate hastattvakcaiva paridahyate |
na ca saknomyavasthatum bhramativa ca me manah || 30 ||

nimittani ca pasyami viparitani kesava |
na ca sreyo‌உnupasyami hatva svajanamahave || 31 ||

na kankse vijayam krsna na ca rajyam sukhani ca |
kim no rajyena govinda kim bhogairjivitena va || 32 ||

yesamarthe kanksitam no rajyam bhogah sukhani ca |
ta ime‌உvasthita yuddhe pranamstyaktva dhanani ca || 33 ||

acaryah pitarah putrastathaiva ca pitamahah |
matulah svasurah pautrah syalah sambandhinastatha || 34 ||

etanna hantumicchami ghnato‌உpi madhusudana |
api trailokyarajyasya hetoh kim nu mahikrte || 35 ||

nihatya dhartarastrannah ka pritih syajjanardana |
papamevasrayedasmanhatvaitanatatayinah || 36 ||

tasmannarha vayam hantum dhartarastransvabandhavan |
svajanam hi katham hatva sukhinah syama madhava || 37 ||

yadyapyete na pasyanti lobhopahatacetasah |
kulaksayakrtam dosam mitradrohe ca patakam || 38 ||

katham na nneyamasmabhih papadasmannivartitum |
kulaksayakrtam dosam prapasyadbhirjanardana || 39 ||

kulaksaye pranasyanti kuladharmah sanatanah |
dharme naste kulam krtsnamadharmo‌உbhibhavatyuta || 40 ||

adharmabhibhavatkrsna pradusyanti kulastriyah |
strisu dustasu varsneya jayate varnasankarah || 41 ||

sankaro narakayaiva kulaghnanam kulasya ca |
patanti pitaro hyesam luptapindodakakriyah || 42 ||

dosairetaih kulaghnanam varnasankarakarakaih |
utsadyante jatidharmah kuladharmasca sasvatah || 43 ||

utsannakuladharmanam manusyanam janardana |
narake‌உniyatam vaso bhavatityanususruma || 44 ||

aho bata mahatpapam kartum vyavasita vayam |
yadrajyasukhalobhena hantum svajanamudyatah || 45 ||

yadi mamapratikaramasastram sastrapanayah |
dhartarastra rane hanyustanme ksemataram bhavet || 46 ||

sanjaya uvaca |
evamuktvarjunah sankhye rathopastha upavisat |
visrjya sasaram capam sokasamvignamanasah || 47 ||

om tatsaditi srimadbhagavadgitasupanisatsu brahmavidyayam yogasastre srikrsnarjunasamvade

arjunavisadayogo nama prathamo‌உdhyayah ||1 ||

  • Facebook
  • Twitter
  • Pinterest
 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *