Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :
Home / Bhagawad Gita / Srimad Bhagawad Gita Chapter 13 in Hindi and English

Srimad Bhagawad Gita Chapter 13 in Hindi and English

295 Views

Srimad Bhagawad Gita Chapter 13 in Hindi:

अथ त्रयोदशो‌உध्यायः ।

श्रीभगवानुवाच ।
इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधीयते ।
एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः ॥ 1 ॥

क्षेत्रज्ञं चापि मां विद्धि सर्वक्षेत्रेषु भारत ।
क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानं यत्तज्ज्ञानं मतं मम ॥ 2 ॥

तत्क्षेत्रं यच्च यादृक्च यद्विकारि यतश्च यत् ।
स च यो यत्प्रभावश्च तत्समासेन मे शृणु ॥ 3 ॥

Srimad Bhagawad Gita

ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक् ।
ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः ॥ 4 ॥

महाभूतान्यहङ्कारो बुद्धिरव्यक्तमेव च ।
इन्द्रियाणि दशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः ॥ 5 ॥

इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातश्चेतना धृतिः ।
एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम् ॥ 6 ॥

अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम् ।
आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः ॥ 7 ॥

इन्द्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च ।
जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम् ॥ 8 ॥

असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु ।
नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु ॥ 9 ॥

मयि चानन्ययोगेन भक्तिरव्यभिचारिणी ।
विविक्तदेशसेवित्वमरतिर्जनसंसदि ॥ 10 ॥

अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् ।
एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतो‌உन्यथा ॥ 11 ॥

ज्ञेयं यत्तत्प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वामृतमश्नुते ।
अनादिमत्परं ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते ॥ 12 ॥

सर्वतःपाणिपादं तत्सर्वतो‌உक्षिशिरोमुखम् ।
सर्वतःश्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥ 13 ॥

सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् ।
असक्तं सर्वभृच्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च ॥ 14 ॥

बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च ।
सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत् ॥ 15 ॥

अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम् ।
भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च ॥ 16 ॥

ज्योतिषामपि तज्ज्योतिस्तमसः परमुच्यते ।
ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य विष्ठितम् ॥ 17 ॥

इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः ।
मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते ॥ 18 ॥

प्रकृतिं पुरुषं चैव विद्ध्यनादि उभावपि ।
विकारांश्च गुणांश्चैव विद्धि प्रकृतिसम्भवान् ॥ 19 ॥

कार्यकारणकर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिरुच्यते ।
पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुरुच्यते ॥ 20 ॥

पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान्गुणान् ।
कारणं गुणसङ्गो‌உस्य सदसद्योनिजन्मसु ॥ 21 ॥

उपद्रष्टानुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः ।
परमात्मेति चाप्युक्तो देहे‌உस्मिन्पुरुषः परः ॥ 22 ॥

य एवं वेत्ति पुरुषं प्रकृतिं च गुणैः सह ।
सर्वथा वर्तमानो‌உपि न स भूयो‌உभिजायते ॥ 23 ॥

ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना ।
अन्ये साङ्ख्येन योगेन कर्मयोगेन चापरे ॥ 24 ॥

अन्ये त्वेवमजानन्तः श्रुत्वान्येभ्य उपासते ।
ते‌உपि चातितरन्त्येव मृत्युं श्रुतिपरायणाः ॥ 25 ॥

यावत्सञ्जायते किञ्चित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम् ।
क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्धि भरतर्षभ ॥ 26 ॥

समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् ।
विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति ॥ 27 ॥

समं पश्यन्हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम् ।
न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति परां गतिम् ॥ 28 ॥

प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानि सर्वशः ।
यः पश्यति तथात्मानमकर्तारं स पश्यति ॥ 29 ॥

यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति ।
तत एव च विस्तारं ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥ 30 ॥

अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययः ।
शरीरस्थो‌உपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते ॥ 31 ॥

यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते ।
सर्वत्रावस्थितो देहे तथात्मा नोपलिप्यते ॥ 32 ॥

यथा प्रकाशयत्येकः कृत्स्नं लोकमिमं रविः ।
क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्नं प्रकाशयति भारत ॥ 33 ॥

क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोरेवमन्तरं ज्ञानचक्षुषा ।
भूतप्रकृतिमोक्षं च ये विदुर्यान्ति ते परम् ॥ 34 ॥

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे

क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोगो नाम त्रयोदशो‌உध्यायः ॥13 ॥

Srimad Bhagawad Gita Chapter 13 in English:

atha trayodaso‌உdhyayah |

sribhagavanuvaca |
idam sariram kaunteya ksetramityabhidhiyate |
etadyo vetti tam prahuh ksetranna iti tadvidah || 1 ||

ksetrannam capi mam viddhi sarvaksetresu bharata |
ksetraksetrannayornnanam yattajnnanam matam mama || 2 ||

tatksetram yacca yadrkca yadvikari yatasca yat |
sa ca yo yatprabhavasca tatsamasena me srnu || 3 ||

rsibhirbahudha gitam chandobhirvividhaih prthak |
brahmasutrapadaiscaiva hetumadbhirviniscitaih || 4 ||

mahabhutanyahankaro buddhiravyaktameva ca |
indriyani dasaikam ca panca cendriyagocarah || 5 ||

iccha dvesah sukham duhkham sanghatascetana dhrtih |
etatksetram samasena savikaramudahrtam || 6 ||

amanitvamadambhitvamahimsa ksantirarjavam |
acaryopasanam saucam sthairyamatmavinigrahah || 7 ||

indriyarthesu vairagyamanahankara eva ca |
janmamrtyujaravyadhiduhkhadosanudarsanam || 8 ||

asaktiranabhisvangah putradaragrhadisu |
nityam ca samacittatvamisṭanisṭopapattisu || 9 ||

mayi cananyayogena bhaktiravyabhicarini |
viviktadesasevitvamaratirjanasamsadi || 10 ||

adhyatmannananityatvam tattvannanarthadarsanam |
etajnnanamiti proktamannanam yadato‌உnyatha || 11 ||

nneyam yattatpravaksyami yajnnatvamrtamasnute |
anadimatparam brahma na sattannasaducyate || 12 ||

sarvatahpanipadam tatsarvato‌உksisiromukham |
sarvatahsrutimalloke sarvamavrtya tisṭhati || 13 ||

sarvendriyagunabhasam sarvendriyavivarjitam |
asaktam sarvabhrccaiva nirgunam gunabhoktr ca || 14 ||

bahirantasca bhutanamacaram carameva ca |
suksmatvattadavinneyam durastham cantike ca tat || 15 ||

avibhaktam ca bhutesu vibhaktamiva ca sthitam |
bhutabhartr ca tajnneyam grasisnu prabhavisnu ca || 16 ||

jyotisamapi tajjyotistamasah paramucyate |
nnanam nneyam nnanagamyam hrdi sarvasya visṭhitam || 17 ||

iti ksetram tatha nnanam nneyam coktam samasatah |
madbhakta etadvinnaya madbhavayopapadyate || 18 ||

prakrtim purusam caiva viddhyanadi ubhavapi |
vikaramsca gunamscaiva viddhi prakrtisambhavan || 19 ||

karyakaranakartrtve hetuh prakrtirucyate |
purusah sukhaduhkhanam bhoktrtve heturucyate || 20 ||

purusah prakrtistho hi bhunkte prakrtijangunan |
karanam gunasango‌உsya sadasadyonijanmasu || 21 ||

upadrasṭanumanta ca bharta bhokta mahesvarah |
paramatmeti capyukto dehe‌உsminpurusah parah || 22 ||

ya evam vetti purusam prakrtim ca gunaih saha |
sarvatha vartamano‌உpi na sa bhuyo‌உbhijayate || 23 ||

dhyanenatmani pasyanti kecidatmanamatmana |
anye sankhyena yogena karmayogena capare || 24 ||

anye tvevamajanantah srutvanyebhya upasate |
te‌உpi catitarantyeva mrtyum srutiparayanah || 25 ||

yavatsanjayate kincitsattvam sthavarajangamam |
ksetraksetrannasamyogattadviddhi bharatarsabha || 26 ||

samam sarvesu bhutesu tisṭhantam paramesvaram |
vinasyatsvavinasyantam yah pasyati sa pasyati || 27 ||

samam pasyanhi sarvatra samavasthitamisvaram |
na hinastyatmanatmanam tato yati param gatim || 28 ||

prakrtyaiva ca karmani kriyamanani sarvasah |
yah pasyati tathatmanamakartaram sa pasyati || 29 ||

yada bhutaprthagbhavamekasthamanupasyati |
tata eva ca vistaram brahma sampadyate tada || 30 ||

anaditvannirgunatvatparamatmayamavyayah |
sarirastho‌உpi kaunteya na karoti na lipyate || 31 ||

yatha sarvagatam sauksmyadakasam nopalipyate |
sarvatravasthito dehe tathatma nopalipyate || 32 ||

yatha prakasayatyekah krtsnam lokamimam ravih |
ksetram ksetri tatha krtsnam prakasayati bharata || 33 ||

ksetraksetrannayorevamantaram nnanacaksusa |
bhutaprakrtimoksam ca ye viduryanti te param || 34 ||

om tatsaditi srimadbhagavadgitasupanisatsu brahmavidyayam yogasastre srikrsnarjunasamvade

ksetraksetrannavibhagayogo nama trayodaso‌உdhyayah ||13 ||

  • Facebook
  • Twitter
  • Google+
  • Pinterest
 
Note: We will give astrological reading / solution for those who are longing for children and do not give predictions for Job, etc.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *