Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :
Home / Bhagawad Gita / Srimad Bhagawad Gita Chapter 6 in Hindi and English

Srimad Bhagawad Gita Chapter 6 in Hindi and English

299 Views

Srimad Bhagawad Gita Chapter 6 in Hindi:

अथ षष्ठो‌உध्यायः ।

श्रीभगवानुवाच ।
अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।
स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥ 1 ॥

यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव ।
न ह्यसंन्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन ॥ 2 ॥

आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते ।
योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥ 3 ॥

Srimad Bhagavad Gita

यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते ।
सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥ 4 ॥

उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥ 5 ॥

बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः ।
अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत् ॥ 6 ॥

जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः ।
शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥ 7 ॥

ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः ।
युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥ 8 ॥

सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु ।
साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥ 9 ॥

योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥ 10 ॥

शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥ 11 ॥

तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियाः ।
उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥ 12 ॥

समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥ 13 ॥

प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ।
मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥ 14 ॥

युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः ।
शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति ॥ 15 ॥

नात्यश्नतस्तु योगो‌உस्ति न चैकान्तमनश्नतः ।
न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥ 16 ॥

युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥ 17 ॥

यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते ।
निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥ 18 ॥

यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता ।
योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥ 19 ॥

यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया ।
यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥ 20 ॥

सुखमात्यन्तिकं यत्तद्बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम् ।
वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः ॥ 21 ॥

यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः ।
यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥ 22 ॥

तं विद्याद्दुःखसंयोगवियोगं योगसञ्ज्ञितम् ।
स निश्चयेन योक्तव्यो योगो‌உनिर्विण्णचेतसा ॥ 23 ॥

सङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः ।
मनसैवेन्द्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः ॥ 24 ॥

शनैः शनैरुपरमेद्बुद्ध्या धृतिगृहीतया ।
आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत् ॥ 25 ॥

यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् ।
ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥ 26 ॥

प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् ।
उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम् ॥ 27 ॥

युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः ।
सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते ॥ 28 ॥

सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥ 29 ॥

यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति ।
तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥ 30 ॥

सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः ।
सर्वथा वर्तमानो‌உपि स योगी मयि वर्तते ॥ 31 ॥

आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति यो‌உर्जुन ।
सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः ॥ 32 ॥

अर्जुन उवाच ।
यो‌உयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन ।
एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिराम् ॥ 33 ॥

चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम् ।
तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम् ॥ 34 ॥

श्रीभगवानुवाच ।
असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् ।
अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥ 35 ॥

असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः ।
वश्यात्मना तु यतता शक्यो‌உवाप्तुमुपायतः ॥ 36 ॥

अर्जुन उवाच ।
अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः ।
अप्राप्य योगसंसिद्धिं कां गतिं कृष्ण गच्छति ॥ 37 ॥

कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति ।
अप्रतिष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि ॥ 38 ॥

एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः ।
त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते ॥ 39 ॥

श्रीभगवानुवाच ।
पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते ।
न हि कल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिं तात गच्छति ॥ 40 ॥

प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः ।
शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टो‌உभिजायते ॥ 41 ॥

अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् ।
एतद्धि दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृशम् ॥ 42 ॥

तत्र तं बुद्धिसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम् ।
यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन ॥ 43 ॥

पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशो‌உपि सः ।
जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते ॥ 44 ॥

प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः ।
अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम् ॥ 45 ॥

तपस्विभ्यो‌உधिको योगी ज्ञानिभ्यो‌உपि मतो‌உधिकः ।
कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन ॥ 46 ॥

योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना ।
श्रद्धावान्भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः ॥ 47 ॥

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे

आत्मसंयमयोगो नाम षष्ठो‌உध्यायः ॥6 ॥

Srimad Bhagawad Gita Chapter 6 in English:

atha sastho‌உdhyayah |

sribhagavanuvaca |
anasritah karmaphalam karyam karma karoti yah |
sa samnyasi ca yogi ca na niragnirna cakriyah || 1 ||

yam samnyasamiti prahuryogam tam viddhi pandava |
na hyasamnyastasankalpo yogi bhavati kascana || 2 ||

aruruksormuneryogam karma karanamucyate |
yogarudhasya tasyaiva samah karanamucyate || 3 ||

yada hi nendriyarthesu na karmasvanusajjate |
sarvasankalpasamnyasi yogarudhastadocyate || 4 ||

uddharedatmanatmanam natmanamavasadayet |
atmaiva hyatmano bandhuratmaiva ripuratmanah || 5 ||

bandhuratmatmanastasya yenatmaivatmana jitah |
anatmanastu satrutve vartetatmaiva satruvat || 6 ||

jitatmanah prasantasya paramatma samahitah |
sitosnasukhaduhkhesu tatha manapamanayoh || 7 ||

nnanavinnanatrptatma kutastho vijitendriyah |
yukta ityucyate yogi samalostasmakancanah || 8 ||

suhrnmitraryudasinamadhyasthadvesyabandhusu |
sadhusvapi ca papesu samabuddhirvisisyate || 9 ||

yogi yunjita satatamatmanam rahasi sthitah |
ekaki yatacittatma nirasiraparigrahah || 10 ||

sucau dese pratisthapya sthiramasanamatmanah |
natyucchritam natinicam cailajinakusottaram || 11 ||

tatraikagram manah krtva yatacittendriyakriyah |
upavisyasane yunjyadyogamatmavisuddhaye || 12 ||

samam kayasirogrivam dharayannacalam sthirah |
sampreksya nasikagram svam disascanavalokayan || 13 ||

prasantatma vigatabhirbrahmacarivrate sthitah |
manah samyamya maccitto yukta asita matparah || 14 ||

yunjannevam sadatmanam yogi niyatamanasah |
santim nirvanaparamam matsamsthamadhigacchati || 15 ||

natyasnatastu yogo‌உsti na caikantamanasnatah |
na catisvapnasilasya jagrato naiva carjuna || 16 ||

yuktaharaviharasya yuktacestasya karmasu |
yuktasvapnavabodhasya yogo bhavati duhkhaha || 17 ||

yada viniyatam cittamatmanyevavatisthate |
nihsprhah sarvakamebhyo yukta ityucyate tada || 18 ||

yatha dipo nivatastho nengate sopama smrta |
yogino yatacittasya yunjato yogamatmanah || 19 ||

yatroparamate cittam niruddham yogasevaya |
yatra caivatmanatmanam pasyannatmani tusyati || 20 ||

sukhamatyantikam yattadbuddhigrahyamatindriyam |
vetti yatra na caivayam sthitascalati tattvatah || 21 ||

yam labdhva caparam labham manyate nadhikam tatah |
yasminsthito na duhkhena gurunapi vicalyate || 22 ||

tam vidyadduhkhasamyogaviyogam yogasamnnitam |
sa niscayena yoktavyo yogo‌உnirvinnacetasa || 23 ||

sankalpaprabhavankamamstyaktva sarvanasesatah |
manasaivendriyagramam viniyamya samantatah || 24 ||

sanaih sanairuparamedbuddhya dhrtigrhitaya |
atmasamstham manah krtva na kincidapi cintayet || 25 ||

yato yato niscarati manascancalamasthiram |
tatastato niyamyaitadatmanyeva vasam nayet || 26 ||

prasantamanasam hyenam yoginam sukhamuttamam |
upaiti santarajasam brahmabhutamakalmasam || 27 ||

yunjannevam sadatmanam yogi vigatakalmasah |
sukhena brahmasamsparsamatyantam sukhamasnute || 28 ||

sarvabhutasthamatmanam sarvabhutani catmani |
iksate yogayuktatma sarvatra samadarsanah || 29 ||

yo mam pasyati sarvatra sarvam ca mayi pasyati |
tasyaham na pranasyami sa ca me na pranasyati || 30 ||

sarvabhutasthitam yo mam bhajatyekatvamasthitah |
sarvatha vartamano‌உpi sa yogi mayi vartate || 31 ||

atmaupamyena sarvatra samam pasyati yo‌உrjuna |
sukham va yadi va duhkham sa yogi paramo matah || 32 ||

arjuna uvaca |
yo‌உyam yogastvaya proktah samyena madhusudana |
etasyaham na pasyami cancalatvatsthitim sthiram || 33 ||

cancalam hi manah krsna pramathi balavaddrdham |
tasyaham nigraham manye vayoriva suduskaram || 34 ||

sribhagavanuvaca |
asamsayam mahabaho mano durnigraham calam |
abhyasena tu kaunteya vairagyena ca grhyate || 35 ||

asamyatatmana yogo dusprapa iti me matih |
vasyatmana tu yatata sakyo‌உvaptumupayatah || 36 ||

arjuna uvaca |
ayatih sraddhayopeto yogaccalitamanasah |
aprapya yogasamsiddhim kam gatim krsna gacchati || 37 ||

kaccinnobhayavibhrastaschinnabhramiva nasyati |
apratistho mahabaho vimudho brahmanah pathi || 38 ||

etanme samsayam krsna chettumarhasyasesatah |
tvadanyah samsayasyasya chetta na hyupapadyate || 39 ||

sribhagavanuvaca |
partha naiveha namutra vinasastasya vidyate |
na hi kalyanakrtkasciddurgatim tata gacchati || 40 ||

prapya punyakrtam lokanusitva sasvatih samah |
sucinam srimatam gehe yogabhrasto‌உbhijayate || 41 ||

athava yoginameva kule bhavati dhimatam |
etaddhi durlabhataram loke janma yadidrsam || 42 ||

tatra tam buddhisamyogam labhate paurvadehikam |
yatate ca tato bhuyah samsiddhau kurunandana || 43 ||

purvabhyasena tenaiva hriyate hyavaso‌உpi sah |
jinnasurapi yogasya sabdabrahmativartate || 44 ||

prayatnadyatamanastu yogi samsuddhakilbisah |
anekajanmasamsiddhastato yati param gatim || 45 ||

tapasvibhyo‌உdhiko yogi nnanibhyo‌உpi mato‌உdhikah |
karmibhyascadhiko yogi tasmadyogi bhavarjuna || 46 ||

yoginamapi sarvesam madgatenantaratmana |
sraddhavanbhajate yo mam sa me yuktatamo matah || 47 ||

om tatsaditi srimadbhagavadgitasupanisatsu brahmavidyayam yogasastre srikrsnarjunasamvade

atmasamyamayogo nama sastho‌உdhyayah ||6 ||

  • Facebook
  • Twitter
  • Google+
  • Pinterest
 
Note: We will give astrological reading / solution for those who are longing for children and do not give predictions for Job, etc.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *